Veteraan in de klas

Eric Kuipers

Eric Kuiper is bij mij in mijn klas geweest in het kader van het 4 en 5 mei project. In april 2006 kwam hij bij mij op bezoek in groep 7/8 van de Waterval te Lisse. Het bleek een succes te zijn want de kinderen hingen aan zijn lippen en waren enorm gemotiveerd.

Eric bedankt!

 

Leservaringen van UNIFIL-veteraan

Als Libanon-veteraan (UNIFIL) ben ik in een vroeg stadium betrokken geraakt bij het onderwijsproject Verhalen van veteranen, een samenwerkingsproject van de Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) en het Veteraneninstituut. Het scholenproject is bedoeld voor de hoogste groepen van het basisonderwijs en de eerste drie klassen van het voortgezet onderwijs. De bedoeling is dat veteranen in de klas als een vorm van 'levende geschiedenis' hun verhaal komen doen. Het stereotype beeld dat men in Nederland heeft van een veteraan - een soort vechtmachine, een nude ijzervreter uit de Tweede Wereldoorlog - verandert hierdoor. Er zijn veel verschillende soorten veteranen, leert men algauw. Zo stonden begin 2006 ruim 100 veteranen ingeschreven voor dit project. Veteranen van zo'n 18 (!) verschillende uitzendingen, naast veteranen uit de Tweede Wereldoorlog.
Zelf zit ik op dit moment in het laatste jaar van mijn studie aan de PABO, Hogeschool Leiden. Het is voor mij een soort twee petten-kwestie, zo U wilt, twee baretten-kwestie. Als aankomend 'meester' is de ervaringsgerichte opzet van het project Verhalen van veteranen een voorbeeld van de veranderende inzichten op het gebied van (basis)onderwijs. Het doet ook recht aan de gestelde kerndoelen voor het (basis)onderwijs, met name op het gebied van burgerschapsvorming en waarden en normen. Daarbij komt dat vredeseducatie heel belangrijk wordt geacht voor meningsvorming bij kinderen.
Ik heb diverse malen in het kader van het project voor de klas gestaan, op verschillende scholen. Ook met mijn stageklassen heb ik rond dit onderwerp gewerkt. Verder heb ik regiobijeenkomsten van de organisatie in Delft en Rotterdam bijgewoond, en ben ik een keer uitgenodigd om to spreken op een inspirerende bijeenkomst in Vught van de Vereniging van Geschiedenisleraren in Nederland.
Opmerkelijk is mijn ervaring dat oorlog en vrede, en veteranen glom zijn. Ik heb in een Was gewerkt waarin twee kinderen zaten die met een oorlogstrauma uit Irak waren gevlucht, terwijl in dezelfde klas een jongen zat wiens vader als marinier uitgezonden werd naar Irak. En ook met een groep waarin een zus zat met een broer bij de marine, een broer die na zijn uitzending veranderd was teruggekomen. En met een groep waar de vader van één van de meisjes ook in Libanon heeft gezeten (terwijl een opa militair was in Indië, maar daar verder nooit over vertelde).

"Mijn vader heeft ook in Libanon gezeten..."
April 2006 - Jenaplan-basisschool De Waterval (Lisse), groep 7/8

De groep had in het kader van de aanstaande 4 en 5 mei-herdenking gewerkt met het thema oorlog en vrede. De leerkracht en de stagiair van de groep hadden mij via het Veteraneninstituut gevraagd een verhaal te komen doen over mijn Libanon-ervaringen. Ik kon met een beamer geselecteerde foto's laten zien, waar ik dan bij vertelde. Het verhaal maakte indruk op de leerlingen, en ze hadden heel wat vragen voorbereid. Een kwestie die tot nu toe eigenlijk steeds weer terugkomt, en begrijpelijk is vanuit het gezichtspunt van kinderen, is de vraag of je wel eens hebt geschoten of zelfs iemand hebt doodgeschoten. Je bent voor de kinderen immers een militair, horend bij een leger. Hiervoor gebruik ik als uitleg dat oorlog door mensen wordt gemaakt, dat het soms nodig is gewapend vrede te maken, en dat het net zo soms nodig is gewapend vrede te handhaven. Ik heb de kinderen verteld over de slechte hygiënische situatie in Libanon, het gebrek aan medische zorg en de armoe en ellende - deels veroorzaakt door oorlog.
Aan het eind, bij de laatste vragenronde, wilde een meisje, Maaike, nog wat zeggen. Ze pakte een plastic tas en haalde daar een blauwe baret uit. Ze zei: "Mijn vader heeft ook in Libanon gezeten...". Even gecheckt, wij kennen elkaar niet, maar ik vond het erg aandoenlijk. "Zul je je vader van mij de groeten doen...?!"